Motoreduktory i przekładnie

Motoreduktory i przekładnie decydują o tym, czy podajnik w kotle pracuje równo, bez skoków i zgodnie z nastawą sterownika. Przy wymianie nie wystarcza sam dobór silnika. Liczą się obroty na wyjściu, moc, kierunek pracy i sposób połączenia ze ślimakiem podajnika.

Motoreduktor do pieca steruje podawaniem opału

Motoreduktor do pieca przenosi napęd z silnika elektrycznego na ślimak podajnika lub mechanizm szuflady za pośrednictwem przekładni. W kotle CO z podajnikiem ślimakowym oznacza to stały transport paliwa z zasobnika do komory spalania. W praktyce motoreduktor ślimakowy składa się z silnika i przekładni ślimakowej, czyli reduktora obniżającego obroty i zwiększającego moment, niekiedy dwustopniowego. Taki układ pracuje w piecach na ekogroszek, w niektórych instalacjach, w których piec na pellet korzysta z osobnego podajnika, oraz w niektórych kotłach.

Dobór napędu zaczyna się od zgodności z kotłem

Motoreduktor do pieca z podajnikiem nie jest częścią uniwersalną. Zgodność z typem kotła, konstrukcją podajnika i mocowaniem ślimaka decyduje o płynnej pracy oraz współpracy ze sterownikiem. Mocniejszy silnik nie zastąpi źle dobranej przekładni. Znaczenie mają też wykonania skośne, boczne, duże, walcowo-ślimakowe i łączone, bo różnią się gabarytami oraz sposobem zabudowy. Trwałość napędu rośnie, gdy wał i ślimak pracują w jednej osi, a obroty są zgodne z cyklem sterownika.

Przy weryfikacji parametrów znaczenie mają:

• prędkość obrotowa na wyjściu, spotykana w zakresie od 0,9 do 17 obr./min, dopasowana do dawki paliwa i cyklu sterownika,
• moc silnika, zwykle od 0,09 do 0,25 kW, odpowiadająca oporom ślimaka i charakterowi pracy podajnika,
• kierunek pracy, stały albo prawo-lewo z biegiem wstecznym, przydatny przy odblokowaniu układu,
• długość przewodu, najczęściej 2 lub 3 m, istotna przy bezpiecznym podłączeniu do sterownika.

W przypadku wersji przeznaczonych do określonych konstrukcji pieców i kotłów zwykle trzeba sprawdzić oznaczenie urządzenia, średnicę osi oraz sposób blokowania wału zawleczką, śrubą fi 5 albo tuleją pod klin.

Kiedy wystarczy przekładnia, a kiedy cały motoreduktor?

Przekładnia jest dobrym wyborem wtedy, gdy uszkodzenie dotyczy części redukcyjnej, a silnik elektryczny pozostaje sprawny i zgodny z układem. Cały motoreduktor warto wymieniać przy zużyciu obu elementów, niepewnej historii napraw albo zmianie sposobu mocowania. W tej grupie są też przekładnie do podawania opału w kotłach, zestawy obejmujące małe i duże reduktory oraz drobne elementy montażowe, które pozwalają zakończyć naprawę bez dorabiania części. Przy wymianie bywają potrzebne także plastikowe osłony zawleczki przekładni.

Jak rozpoznać zużycie napędu?

Objawy awarii zwykle pojawiają się wcześniej niż całkowite zatrzymanie podajnika. Motoreduktor do pieca, pracujący prawidłowo, podaje opał równomiernie i bez nadmiernego hałasu, dlatego każda powtarzalna zmiana rytmu wymaga sprawdzenia. Sama diagnoza powinna objąć także ślimak podajnika, sterownik i paliwo, bo nie każde przeciążenie oznacza uszkodzenie silnika.

Najczęściej weryfikuje się:

• nierówny bieg lub zatrzymywanie ślimaka podajnika,
• głośną pracę przekładni, wyczuwalne luzy i drgania obudowy,
• przegrzewanie silnika elektrycznego przy normalnym cyklu pracy,
• brak biegu wstecznego albo problem ze zmianą kierunku prawo-lewo,
• powtarzalne ścinanie zawleczki przy paliwie zgodnym z konstrukcją podajnika.

Podajniki opału do pieca ułatwiają obsługę, ale w określonych warunkach

Podajniki opału do pieca upraszczają obsługę kotła, bo paliwo trafia do paleniska automatycznie i w dawce zgodnej z nastawą sterownika. Taki układ pozwala na wielodniową pracę bez ręcznego dosypywania opału, ale wymaga zgodności paliwa, napędu i mechaniki podajnika. W praktyce podajniki ślimakowe i tłokowe nie korzystają z tych samych napędów, więc zamiana między systemami wymaga weryfikacji całego układu.

Ograniczenia mają charakter techniczny. Paliwo powinno mieć granulację zgodną z konstrukcją, często w zakresie 5-25 mm, a rura podajnika i elementy żeliwne wymagają okresowego czyszczenia. Przy dłuższym postoju warto opróżnić zasobnik, oczyścić mechanizm, sprawdzić smarowanie i wykonać coroczną kontrolę luzów. Dostępność kompletnych napędów, samych przekładni i elementów łączących skraca przestój, a zaplecze serwisowe ułatwia późniejszą obsługę.