Czujniki temperatury do sterowników

Dobór czujnika do sterownika kotła zaczyna się od zgodności z elektroniką, a nie od samego kabla. W tej kategorii znajdują się czujniki temperatury do pieca i instalacji centralnego ogrzewania, czyli CO, przeznaczone do konkretnych regulatorów, a także wersje do pomiaru ciepłej wody użytkowej, czyli CWU, spalin, kosza, zbiornika i mieszacza oraz do pracy pod izolacją. Różne długości przewodów pozwalają wymienić element bez przerabiania istniejącej instalacji.

Poprawnie dobrany element przekazuje sterownikowi kotłowemu rzeczywistą temperaturę w punkcie pomiaru. Sterownik stabilniej steruje wtedy dmuchawą, podajnikiem i pompami, co poprawia przebieg spalania, ogranicza niepotrzebne postoje i ułatwia utrzymanie zadanej temperatury.

Dlaczego czujnik temperatury do pieca wpływa na pracę kotła?

Czujnik temperatury jest podstawą automatyki kotła, bo od jego odczytu zależą decyzje sterownika o podawaniu paliwa, nadmuchu i uruchomieniu obiegów. Błędny pomiar pogarsza sprawność instalacji CO i może zwiększać zużycie paliwa.

W praktyce jeden układ korzysta z kilku punktów kontrolnych:

• pomiar temperatury wody w kotle CO
• pomiar temperatury ciepłej wody użytkowej
• pomiar temperatury podajnika, kosza lub zbiornika
• pomiar temperatury spalin albo temperatury zewnętrznej dla sterowania pogodowego

Określenie czujnik temperatury załączania pompy zwykle nie oznacza osobnego standardu, lecz odnosi się do funkcji pomiaru temperatury kotła. Po przekroczeniu ustawionego progu sterownik uruchamia obieg CO lub CWU, a przy zabezpieczeniu podajnika reaguje także na wzrost temperatury, który grozi cofnięciem żaru.

Dobór zgodny ze sterownikiem i miejscem montażu

Czujniki do sterowników nie są uniwersalne. Ten sam kształt obudowy nie gwarantuje zgodności, ponieważ znaczenie mają typ pomiaru, charakterystyka elektryczna i przeznaczenie do konkretnego modelu regulatora.

Przy porównaniu wersji znaczenie mają:

• typ sygnału: analogowy KTY albo cyfrowy DS18B20
• długość przewodu od 1 do 4 m
• rodzaj izolacji przewodu, w tym izolacja silikonowa, niebieska lub czerwona, oraz wykonanie pod izolację
• obecność zabezpieczenia STB, czyli termostatu bezpieczeństwa, lub współpraca z termostatem awaryjnym

Obok sond pomiarowych występują też elementy zabezpieczające, między innymi STB, termostaty awaryjne 90 °C z kasowaniem, warianty 160 °C do gorącego powietrza oraz termostaty kosza w zakresie 50-300 °C. Przy większej odległości między kotłem a sterownikiem znaczenie ma również sposób prowadzenia przewodu, aby nie uszkodzić izolacji na krawędziach obudowy.

Najczęstszy błąd to zamiana czujnika KTY na DS18B20 albo odwrotnie. Odczyt bywa wtedy zawyżony, zaniżony lub w ogóle nierozpoznawany przez sterownik.

Po czym rozpoznać uszkodzony czujnik w piecu?

Uszkodzony lub niezgodny czujnik najczęściej daje objawy widoczne w odczycie, a nie w samej obudowie. Odczyt temperatury potrafi zatrzymać się na jednej wartości, skakać o kilka stopni albo wywoływać alarm czujnika mimo prawidłowej pracy kotła.

Skutki widać później w działaniu automatyki. Pompa załącza się za wcześnie lub za późno, CWU dogrzewa się nierównomiernie, a podajnik i nadmuch pracują w sposób nieadekwatny do rzeczywistej temperatury.

Przy weryfikacji warto sprawdzić ciągłość przewodu, stan złącza i sposób prowadzenia kabla. Czujnik temperatury spalin oraz czujnik kosza pracują w trudniejszych warunkach niż sonda kotła, dlatego uszkodzenia izolacji i przegrzanie przewodu występują tam częściej.

Dokładność, zakres pomiarowy i trwałość w codziennej pracy

Najdokładniejszy czujnik nie musi być najbardziej uniwersalny – powinien być przede wszystkim dopasowany do wejścia sterownika i miejsca pomiaru. Dla wielu sterowników kotłowych typowy zakres pomiarowy czujników kotła i CWU wynosi 0-100 °C, natomiast zabezpieczenia kosza i elementy do gorącego powietrza pracują przy wyższych progach.

Dokładność w praktyce zależy też od stabilności przewodu, poprawnego osadzenia sondy i odporności izolacji na temperaturę. W automatyce kotłów standardem pozostaje czujnik przewodowy, dlatego wariant bezprzewodowy nie zastępuje sondy, jeśli producent regulatora wymaga pomiaru na kablu.

Przy wymianie najlepiej porównać typ czujnika, oznaczenie sterownika, miejsce montażu i długość przewodu ze starym elementem oraz dokumentacją urządzenia. Taki dobór ułatwia montaż i przywraca prawidłową pracę całej automatyki.